در نوغاب بقعه کوچکي وجود دارد که داراي وقفيات بسياري مي باشد.در مورد
اين بقعه و شخصيت مدفون در آن نظرات بسياري وجود دارد. حتي بعضي از افراد
آن را مزار سر يکي از ياران امام حسين مي دانند. آنچه خواهيد خواند مصاحبه
ايست با يکي اعضاي هيات امناي اين بقعه در مورد سند و هويت تاريخي اين
مکان.
باسمهتعالي
در
سال 1381 اداره اوقاف شهرستان در پي ايجاد تحول مديريتي مزار پيركله سه
تن از افراد محلي را برميگزيند تا پاياني بر خاموشي مزار پيركله باشد.
آقايان حسن سبزه، علي اسماعيلزاده و آقاي قرباني.
مصاحبه
زير با آقاي قرباني به دنبال بررسي جريان پيشرفت مزار است تا آگاهي مردم
محلي از مهمترين سند هويت تاريخشان اندكي افزايش يابد.
- با عرض خسته نباشيد، لطفاً در ابتدا مختصري از زندگي بزرگي كه در مزار مدفون است بفرماييد:
ـ
اطلاعاتي كه ما درباره مزار پيركله داريم از كتاب آتيه محمد مهدي
بحرالعلوم و كتاب جغرافياي تاريخي گناباد آقاي مجتبوي است. مرحوم
بحرالعلوم در اين كتاب خطي با 18 پشت پيركله را به امام زينالعابدين
ميرساند.
اينها دو برادر بودند از سادات حجاز و شهر
مدينه كه در اثر ستمهاي زياد حاكمان زمان مجبور به مهاجرت شدند و به
ايران آمدند. در شهر گناباد به علت امنيتي كه براي ايشان ايجاد كرد ماندند
و باني فعاليتهاي بسياري در اين مكان شدند.
اين دو
برادر وقتي در گناباد اقامت گزيدند به لايروبي و بازسازي قناتهاي
عليآباد، خشويي و عمراني پرداختند و احتمالاً قناتهايي نيز حفر
كردهاند.
برادر اولي فردي به نام زنگيشاه بوده كه
فرزنداني بسياري داشته است و جد سادات گناباد ميباشد و هماكنون در غرب
خيابان شوريده مزارش مشخص است . برادر ديگر فردي دانا و عارف مسلك معروف
به مولاي بزرگ يا پيركله بوده است. پيركله يعني مولاي بزرگ، كه ايشان
اموال زيادي داشته است و تمام آنها را وقف امام رضا ميكند و فقط از
اموالش دو سهم از آب قنات نوغاب و 5 هكتار زمين در 5 قطعه وقف مزار خود
ميكند و مصارف آنها را نيز مشخص مينمايد كه طبق وصيتنامهاش شامل: 1-
تعمير بنا 2 - قاري و قرآنخوان 3 - روضهخواني براي خامس آل عبا و اطعام
در محل مزار 4 -تعليم اطفال . كه البته روضهخواني اكنون در يكي از
حسينيههاي نوغاب انجام ميشود.

ـ در مورد بناي مزار و قدمت تاريخي آن و طرحهاي جديد ساختماني صحبت بفرماييد؟
-
مزار در زمين به مساحت 10876 متر ساخته شده است. بقعه اصلي و گلي آن حدود
8 سال پيش تخريب شده بود و به جاي آن بناي كوچك آجري ساخته شده است كه
اجازه تخريب آن را در طرح جديد داريم.
از بناي قديمي
فقط ايواني باقي مانده كه اكنون آشپزخانه مزار است و در روزهاي خاصي
خانومها در آنجا آش ميپزند و تا حالا ثبت آثار باستاني نشده است.
البته
هيئت امنا تحت نظر گروه عمران اداره اوقاف آقايان عاملي و قامتي طرح جامعي
براي بنا ريختهاند كه مهندسين از تهران آمدهاند و نقشههاي مربوطه را
طراحي كردهاند.
- خوب از همين جا وارد بحث فعاليت هيئت امنا شويم بهتر است. لطفاً از طرحهاي اجرا شده و يا در حال اجراي مزار توضيح مختصري بدهيد:
-
بله: مهمترين طرح ساخت فضاي جديد مزار پيركله است كه به چهار قسمت تقسيم
شده است. بقعه، فضاي سبز، پاركينگ و شهربازي كه فعلاً فقط دور تا دور آن
را نهالكاري كردهايم.
ـ دوم مسأله آب و برق مزار
است، در سال 84 براي برقكشي اقدام كرديم. يك ميليون و 750 هزار تومان
هزينه شد و برق را به مزار رسانديم. اكنون فقط سيمكشي داخلي باقي مانده
كه به علت مشكلات مالي مدتي است متوقف شده.
ـ سال گذشته مجوزي هم از اداره آب و فاضلاب گرفته شد و اكنون نيازمند پمپ آب هستيم.
ـ
اگر بتوانيم بولوار 45 متري نوغاب را ادامه بدهيم تا مزار پيركله و از
آنجا هم ادامه بدهيم تا فلكه بهاباد كه ارتباط بين روستاها و مزار كامل
شود. در مورد اين طرح با شهردار صحبت كردهايم.
ـ طرح
ديگري داريم براي ساخت واحدهاي مسكوني در زمينهاي موقوفه براي جوانان
نوغاب به وسيله خودشان يا به وسيله اوقاف كه فعلاً مكاتباتي براي تبديل
كاربردي زراعي به مسكوني هستيم.
ـ با توجه به درآمد موقوفات چقدر اجراي اين طرحها را عملي ميبينيد و اداره اوقاف در اين مورد چقدر كمك مالي كرده است؟
اول
اينكه اداره اوقاف هيچ كمك مالي به ما نكرده است. فقط ما يك وام يك
ميليوني از اداره گرفتهايم كه هنوز قسط هايش تمام نشده است.
در
مورد اجاره موقوفات، ما از مستأجرين خواستيم طبق عرف محل اجارهها را بالا
ببرند. و آن را از سالي 300 هزار تومان به حدود يك ميليون و چهارصد هزار
تومان رسانديم.
اين مبلغ شامل اجاره 340 فنجان آب هر كدام 2500 تومان، و 2 قطعه از اراضي كه اكنون داير است بدست ميآيد.
ـ يك قطعه در حدود 5/3 هكتار در بلوار 45 متري از بين رفته است و هنوز شهرداري عوضي به مزار پيركله نداده است.
ـ يك قطعه هم داخل واحدهاي مسكوني و مدرسه .... قرار گرفته كه اداره آموزش و پرورش اجاره آن را ميپردازد.
54 هزار متر هم براي طرح مسكن جوانان است كه قبلاً عرض شد.
ـ
با توجه به درآمد كم مزار و عدم كمك اداره اوقاف لطفاً از مخارج انجام شد
و مبالغي كه بايد براي اجراي طرحهاي بعدي مصرف شود. اطلاعات دقيقي اگر
داريد بفرماييد.
ـ طرح برقرساني كه زيربناي طرحهاي ديگر
هم هست. طبق تخمين آقاي نجفي مسئول سيمكشي بنا 700 هزار تومان ديگر خرج
دارد تا تكميل شود. كه البته من همينجا قول ميدهم تا قبل از محرم چراغ
مزار را روشن كنم.
ـ براي طرح آبرساني خريد يك پمپ است كه 240 هزار تومان هزينه لازم دارد.
ـ طرح اصلي كه بازسازي بنا است و نقشه آن نيز تهيه شد بودجهاي حداقل 20 ميليون براي آغاز كار ميخواهد.
ـ آيا كمكهاي مردمي اهالي نوغاب براي اجراي طرحها راه گشا نيست؟
ـ كمكهاي اهالي بسيار اندك بوده است و آن هم دليل موجهي دارد.
اول
اينكه در خيّر بودن مردم نوغاب شكي نيست. بنده يادم هست كه همين مدارس
نوغاب با كمكهاي ميليوني اهالي ساخته شد. از طرفي هم يك كارهايي بايد
انجام گيرد تا بعد مردم جذب شوند.
چون اين مزار موقوفه
دارد و چندين سال متروكه بوده است، مردم زياد توجه نميكنند. انشاءالله
تا 20 روز ديگر كه برق روشن شود. مردم هم راضي خواهند شد و كمكهاي مردمي
هم سرازير ميشود.

ـ
آستان قدس رضوي سابقه بسيار مثبتي در ساخت بناهاي مذهبي دارد. مثلاً
امامزاده طبس يا بارگاه مرحوم مدرس در كاشمر كه رضايت اهالي آن اماكن را
جلب نموده است. به نظر شما بهتر نيست مزار پيركله از طريق آستاي قدس رضوي
اقدام كند؟
مزار پيركله اكنون تحت نظر اداره اوقاف است. ولي وقفيات بسياري براي امام رضا نيز داشته است.
درآمد خود مزار كافي نيست و اداره اوقاف هم نميتواند كمك كند. به نظر ما اگر زير نظر آستان قدس برود بهتر است.
-
بله اگر تقاضاي مردم باشد و درخواست رسمي داده شود. قطعاً آستان قدس هم
اقدام خواهد كرد. خيلي مكانها بوده كه آستان قدس آباد كرده است.
ـ به نظر شما براي رسيدن به اين هدف چه اقداماتي بايد صورت گيرد؟
ـ
محرك اوليه علما هستند. علما بايد تبليغ كنند و مزار پيركله را آن جوري كه
هست به مردم بشناسانند. با توجه به اينكه هيئت امناي جديد اختلافات بين
علما و عدهاي از جوانان كه قبلاً به دنبال آبادي اين مزار بودهاند برطرف
كرده. الان مشكل مبنايي وجود ندارد و بايد مزار دوباره مثل زمان قديم و
دوران كودكي ما آباد شود.
هيئتهاي مذهبي بيايند. مراسم
عزاداري برپا شود و اين مكان كه قديميترين محل نوغاب است دوباره احيا شود
تا خير و بركت پيركله در زندگي همه اهالي وارد شود.
- انشاالله. ما هم اميدواريم که مزار پير کله به خواست خدا آباد بشود.با تشکر از شما و آرزوي موفقيت شما در اين مسير